Sonntag, 29. April 2007

Thư gửi K. - Entry for April 30, 2007

K. ơi, đêm qua tớ lại mơ về K. Tớ hiểu rằng những trăn trở mấy ngày vừa rồi cũng là vì K. Vì tớ chưa thông báo với K. một quyết định quan trọng của đời mình.

Tớ vẫn còn yêu K. lắm, K. ơi. Tớ không ngừng nghĩ về K., ngay cả khi tớ đang hạnh phúc cùng người yêu hiện tại của mình. Tớ sắp thành đôi lứa với người ta K. ạ.

Tớ chưa đủ can đảm hay vì không muốn làm phiền K. để viết trực tiếp những dòng này cho riêng K., gửi đến e-mail của K. hay gọi điện thoại cho K. Cũng lâu rồi mình chỉ còn gặp nhau trong mơ.

Dù tớ biết rằng tớ cũng sẽ hạnh phúc bên người ấy. Nhưng tớ vẫn muốn thú nhận với K. một điều này, tớ vẫn yêu K. lắm. K. có biết không?

Tớ chỉ muốn là K. biết thôi, còn sau đó K. có sỉ nhục tớ, cho tớ vào dĩ vãng hay làm gì tuỳ thích, tớ cũng đều chấp nhận.

Tớ chỉ muốn K. biết. Đó là điều duy nhất. Phần còn lại số phận sẽ sắp đặt, đúng không K.?

Montag, 23. April 2007

24 tiếng ở Sydney


Nguyễn Cao Kỳ Duyên
Nguyễn Cao Kỳ Duyên thất vọng vì một nhóm nhỏ làm xấu hình ảnh cộng đồng người Việt tại Úc
Tôi giật mình thức giấc. Chỉ mới 3:00 giờ sáng. Tôi cố nằm nán lại vỗ về thêm giấc ngủ.

Nhưng vô ích (mặc dầu trước khi đi ngủ tôi đã "tống" hai viên thuốc cảm và hai viên thuốc nhức đầu).

Người tôi ê ẩm vì cơn sốt cũng như vì chuyến bay quá dài - 14 tiếng từ Mỹ sang Úc.

Miệng tôi khô đắng, cổ họng đau rát mỗi khi nuốt nước miếng, nhưng tiếc thay, đàu óc tôi thì tỉnh táo một cách lạ thường.

Bây giờ thì tôi không còn tức giận, không còn hỏi tại sao, chỉ thấy lòng mình nặng trĩu một nỗi buồn, hay nói đúng hơn là một nỗi thất vọng...ê chề.

Bên cạnh tôi, Trịnh Hội trở mình. Trịnh Hội là một người rất khó ngủ và tôi biết nếu tôi còn nằm đây xoay qua xoay lại thì đêm nay sẽ có tới hai người mất ngủ.

Tôi khẽ bước xuống giường, mặc áo khoác vào đi xuống lobby của hotel. Ngồi một mình giữa phòng ăn chập chờn bóng tối, tôi bắt đầu viết. Tôi cần phải viết nếu không tôi sẽ nổ tung (cái này tiếng Anh gọi là therapeutic writing).

***

7:00 giờ sáng phái đoàn nghệ sĩ từ Mỹ đáp máy bay xuống phi trường Sydney International.

Trong đó gồm có Nguyễn Hưng, Lưu Bích, Mạnh Quỳnh, Hạ Vy, Trịnh Hội và tôi.

"Dân đi biểu tình ở Sydney dữ lắm,... có lần ban tổ chức bị đập nát hết xe, chưa hết họ còn ném phân vô đầy xe.

Ra khỏi Immigration chúng tôi gặp ngay Anh Bầu Thuần với tin "sốt dẻo" đầu ngày là tối nay ở Sydney không có show vì rạp hát Revesby Workers Club đã tự động cancel và không cho chúng tôi diễn.

Chúng tôi ngơ ngác nhìn nhau, một vài người hỏi:

" Tại sao vậy anh?"

Nghệ sĩ chúng tôi là thế đấy, rất ít người đọc báo hoặc theo dõi tin tức cộng đồng. Anh Thuần trả lời:

"Tại vì show kỳ này có ca sĩ Việt Nam nên cộng đồng ở đây chống đối, đòi biểu tình và làm áp lực với Revesby nên Revesby đã cancel show mình."

Anh Nguyễn Hưng hỏi:

"Ủa show này có Việt Nam hả anh? Ai vậy?"

Câu hỏi của Nguyễn Hưng không nên làm các bạn ngạc nhiên vì thường nghệ sĩ khi được book show chúng tôi chỉ cần biết bầu show, ngày tháng và thành phố diễn. Nhận được vé máy bay là chúng tôi khăn gói lên đường ít khi biết hết có ai trong chương trình. Anh Thuần trả lời:

"Có Lưu Chí Vỹ và hai hài là Tấn Beo và Tấn Bo. Lưu Chí Vỹ là một ca sĩ nhỏ mới nổi trong nước còn Tấn Beo, Tấn Bo là con của chú Tấn Tài, một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng của miền Nam."

Tôi cắt ngang hỏi Trịnh Hội:

"Tấn Tài là cái chú hát cải lương mà hôm trước mình đi ăn chung kỳ chú sang quay video cho Asia đó phải không anh?"

Trịnh Hội gật đầu. Tôi thắc mắc hỏi tiếp:

"Sao kỳ vậy anh Thuần? Đặng Thế Luân và Băng Tâm rút tên ra khỏi chương trình nghe nói là tại vì Anh Trúc Hồ và chị Thy Vân không cho đi, mà sao Asia thì mời Tấn Tài được mà không cho ca sĩ đi hát vì có Tấn Beo, Tấn Bo? Asia mời bố đuợc tại sao anh không mời con được"

Anh Thuần lắc đầu cười méo:

"Ở đời là vậy đó Duyên ơi.... làm sao tôi biết được?"

Trịnh Hội đỡ lời:

'Em không nghĩ là anh Trúc Hồ cấm. Có thể tại mấy ngưới đó ngại biểu tình không muốn đi thôi. Nhưng mà đó là chuyện nhỏ, chuyện hôm nay có diễn không mới là chuyện lớn."

Mọi người im lặng, phân vân không biết phải làm sao. Hạ Vy lên tiếng:

"Show cancel sao anh không nói cho tụi em biết để tụi em khỏi mất công bay sang đây?"

'Sợ biểu tình hơn sợ kiện'

Tuần lễ này là tuần lễ nghỉ Easter. Nhóm nghệ sĩ chúng tôi ai cũng có show bên Mỹ mà phải bỏ show để sang đây vì lời mời của một người bầu đã làm việc gắn bó với chúng tôi hơn 10 năm nay.

Riêng tôi thì vốn đã cảm thấy "tội lỗi" vì phải xa con trong dịp lễ để đi làm, mà bây giờ lại không được diễn, tôi lẩm bẩm:

"Biết vậy ở nhà chơi với con còn sướng hơn".

Anh Thuần phân trần:

"Đến chiều hôm qua khi mấy em lên máy bay rồi thì anh mới biết chắc là Revesby đã cancel.

Nó cancel mình mà nó không thèm nói cho mình biết. Mấy ngày trước anh có nghe tin đồn là Revesby đã nói với cộng đồng là nó sẽ cancel.

Nhưng khi anh gọi nói chuyện với nó để có một câu trả lời chính thức, vì mình là người book chỗ là người có contract với nó thì nó không chịu nói chuyện với mình.

Cứ đứa này đùn qua đứa nọ, không ai chịu trách nhiệm và không ai có câu trả lời thẳng thắn.

Cuối cùng thì anh phải nhờ luật sư can thiệp.

Luật sư của anh phải qua lại mãi mới có được một copy của bức thư mà Revesby viết gởi cho cộng đồng, chứ cũng không phải gởi cho mình, chính thức nói là sẽ cancel show mình.

Lúc đó thì quá trễ, mình không trở tay kịp. Cho đến ngày cuối anh vẫn hy vọng là nói chuyện được với tụi nó, nhưng tụi nó không nói và cho đến bây giờ vẫn không chịu nói chuyện với mình."

Từng làm một người luật sư, tôi ngứa nghề:

"Nhưng nó làm vậy nó không sợ mình kiện nó vì "breach of contract" sao?"

Anh Thuần nhún vai đùa:

"Chắc nó sợ biểu tình hơn sợ mình kiện."

Tôi hỏi tiếp:

"Mà cho dù có biểu tình thì có sao đâu mà tụi nó sợ vậy?"

'Biểu tình kiểu Úc'

Tôi đã từng có mặt trong nhiều chương trình văn nghệ ở Mỹ bị biểu tình vì lý do này hoặc lý do nọ, nhưng chương trình vẫn được diễn.

Nếu có cancel là do ban tổ chức cancel chứ chưa bao giờ nghe nói rạp hát cancel cả.

Có lần ban tổ chức định cancel thì rạp nó dọa kiện ngược lại nên ban tổ chức đành tiếp tục cho diễn. Những cuộc biểu tình vẫn thường xuyên xảy ra ở Mỹ nhưng tôi chưa bao giờ thấy điều gì đáng tiếc xảy ra.

Thường thì những người biểu tình đứng ở ngoài và văn nghệ vẫn diễn ra ở trong.

Đối với riêng tôi thì biểu tình là một chuyện tốt. Nó là một trong những quyền căn bản ở xã hội tự do.

Chúng ta không đồng ý chuyện gì chúng ta có quyền nói lên, chúng ta có quyền tỏ thái độ.

Có lần ở Kansas trong một buổi văn nghệ có biểu tình, tôi đã đứng trên sân khấu và nói rằng hôm đó tôi cảm thấy rất hãnh diện cho cộng đồng Việt Nam ở Kansas vì chúng ta đã thấm nhuần được nề nếp dân chủ - chúng ta đã lên tiếng nói và hành xử một cách bất bạo động, đúng với luật pháp.

Đó là ở Kansas còn ở Sydney thì "hơi khác" vì vừa nghe tôi hỏi anh Thuần đã trợn mắt:

"Dân đi biểu tình ở Sydney dữ lắm, Duyên chưa biết đâu. Có lần ban tổ chức bị đập nát hết xe, chưa hết họ còn ném phân vô đầy xe. Còn những người đi coi show thì bị ném trứng, bị xịt nước mắm, ai cũng sợ hết!"

Tôi rùng mình:

"Như vậy là 'khủng bố' rồi chứ đâu phải là biểu tình."

Anh Thuần nói:

"Thật ra đó chỉ là một nhóm nhỏ cực đoan thôi." Ngừng một chút anh tiếp, "nhỏ nhưng họ quậy dữ lắm!"

Tôi ngán ngẩm thầm nghĩ: đúng là "một con sâu làm rầu nồi canh."

Đành quay sang phở

Đối với những cộng đồng Việt Nam trên khắp thế giới, khi nhắc đến những vụ bạo động, hành hung ở đây họ không nói "chỉ một số nhỏ," họ chỉ nói vỏn vẹn là "dân Sydney dữ lắm."

Thế là hình ảnh hiền hòa của người Việt ở Sydney nói riêng, và ở Úc Châu nói chung, một nước đã được Liên Hiệp Quốc công nhận là có nền tảng xã hội dân sự bác ái (civil society) trên hẳn nước Mỹ, không ít thì nhiều cũng sẽ bị lu mờ.

Anh Nguyễn Hưng thở dài trách nhẹ anh Thuần:

"Anh à, anh đã biết là ở đây người ta chống ca sĩ trong nước sao anh còn mời?

Đối với tụi em thì không sao, tụi em chỉ là những nghệ sĩ đi trình diễn, đi làm ăn, tụi em không hề dính líu tới vấn đề chính trị, tụi em chỉ hát xong một đêm rồi tụi em đi.

Nhưng anh là người tổ chức, anh là người địa phương thì anh phải nắm được tình hình ở đây chớ."

Anh Thuần phân trần:

"Nhưng Hưng à, đâu phải lúc nào cộng đồng cũng chống ca sĩ từ Việt Nam đâu. Đây nhé, ngày 5 tháng 3 năm ngoái, 2006 ngay tại hội chợ Tết do chính cộng đồng tổ chức ở Sundown Park ở Victoria, cộng đồng có mời 2 nghệ sĩ từ Việt Nam qua là Đỗ Quyên và Hoài Thanh để trình diễn mà."

Chúng tôi đều trố mắt:

"Thật vậy không anh?'

Anh Thuần quả quyết:

"Trăm phần trăm! Hôm đó khỏang 3 giờ chiều, Đỗ Quyên và Hoài Thanh đứng trên sân khấu trình diễn. Hôm đó diễn ngoài trời có gần tới 10,000 người coi lận mà!" Anh cay đắng lắc đầu tiếp "mà tụi em biết sao không?

Sau khi Đỗ Quyên và Hoài Thanh diễn, đáng lẽ tới phần Lynda Trang Đài diễn thì cộng đồng không cho lên diễn chỉ cho Tommy Ngô và Henry Chúc lên sân khấu thôi."

Mọi người đều im lặng... biết nói gì đây? Cộng đồng mời ca sĩ trong nước thì được, người khác mời bị cộng đồng gọi là Việt Cộng. Anh Thuần kể tiếp:

"Đừng nói chuyện năm ngoái, năm nay nè, ca sĩ trong nước Nguyễn Hùynh vừa mới lưu diễn tại Úc. Ngày 3 tháng 3 2007 hát tại Hòa Bình, ngày 3 tháng 4 diễn tại Collingwood Town Hall. Anh còn giữ poster nè, có ai hô hoán biểu tình gì đâu?"

Tôi chợt nhớ tới lời của một nghệ sĩ đã nói khi anh bị cộng đồng chống đối, biểu tình, mà lúc đó thì tất cả các đài radio các báo chí không ai cho anh cơ hội hoặc diễn đàn để lên tiếng nói.

Kết quả là dân chúng chỉ được nghe những lời lên án, kết tội một chiều.

Anh đã than với tôi rằng "là một nghệ sĩ tôi không có quyền đòi hỏi quý vị phải thương yêu tôi, nhưng là thành viên trong một xã hội dân chủ tôi có quyền đòi hỏi ở quý vị sự công bằng".

Nói thì nói vậy nhưng rồi lúc đó anh cũng không được lên tiếng nói và gần 10 năm sau tôi thấy đòi hỏi sự công bằng vẫn là một vấn đề khó khăn vô cùng.

Thấy mọi người ai cũng tiu ngỉu, Anh Thuần cười xòa trấn an chúng tôi:

"Quý anh chị em đừng lo. Anh em vì tình nghĩa với tôi mà sang đây thì dù không có show, tôi vẫn trả tiền bạc đầy đủ cho anh em."

Chúng tôi cũng đành gượng vui, đám con trai thì nói:

"Thôi mình đi ăn phở đi!"

Bọn con gái cũng hùa theo:

"Mình ở đây một ngày relax đi shopping rồi mai đi!"

Mọi người đẩy đồ ra xe, cố an ủi nhau nhưng thật sự trong lòng ai cũng u ám như bầu trời giăng đầy mây xám ở Sydney sáng nay. Lúc này đã vào khoảng 10 giờ sáng.

Đối với nghệ sĩ bên Mỹ thì phở ở nước Úc được mệnh danh là phở "ngon nhất thế giới!".

Đặc biệt là thịt bò Úc mềm mại và hương vị nấu thơm ngon lạ thường. Nhất là sau khi bay mười mấy tiếng, chúng tôi chỉ thèm một cái gì "nóng và nước". Thường thì chưa đáp máy bay chúng tôi đã bàn tới chuyện đi ăn phở.

Ở Sydney thì nơi đầu tiên chúng tôi "viếng thăm" là Phở Pasteur hoặc Phở An. Ở Melbourne thì chỉ có Phở Chú Thể.

Thế mà hôm nay mọi người nhìn những tô phở đang bốc khói một cách ngao ngán. Thấy Hạ Vy ăn lều khều theo kiểu cầm chừng tôi hỏi:

"Em diet sao, mà ăn ít vậy?"

Hạ Vy lắc đầu:

"Không. Em thấy sao sao đó... hết bụng ăn."

Nãy giờ Lưu Bích ngồi đăm chiêu bây giờ mới lên tiếng:

"Bích thấy buồn quá. It's not just about the money, even if we get paid... Gần một năm rưỡi nay Bích mới qua lại đây, Bích muốn gặp lại khán giả của Bích.

Trước khi Bích đi đó, có nhiều người fan của Bích, nhất là mấy đứa nhỏ, tụi nó so excited, they emailed me and said they can't wait to see me and that they'll bring their whole family and friends to the show, and now... you guys cũng biết mà, khán giả ở đây họ dễ thương và nhiệt tình lắm. "

Lưu Bích thở dài nói tiếp:

"That's the only reason why I came here. Bích không có biết gì về mấy cái chuyện cộng đồng, politic gì cả. Bích chỉ muốn hát cho khán giả của Bích, không có tiền cũng hát! And now I can't even do that!"

Câu nói của Lưu Bích làm tôi nẩy ra một ý kiến:

"Anh Thuần, Revesby không cho mình làm tại sao mình không kiếm một chỗ nào khác để mình làm, một chỗ nhỏ nhỏ độ mấy trăm người thôi được không?"

Anh Thuần nói ngay:

"Không được. Anh đã nghĩ đến chuyện đó rồi nhưng luật sư của anh nói với anh là nếu anh muốn kiện tụi Revesby thì anh phải chứng minh được là mình có những thiệt hại tài chánh.

Nếu bây giờ không làm chỗ này anh dọn qua chỗ kia thì những thiệt hại sẽ chẳng bao nhiêu, mà anh thì muốn tụi nó phải chịu hết.

Luật sư anh nói cái case này clear lắm, mình nắm chắc phần thắng, không những sẽ đòi hết tiền bồi thường mà có thể còn được tiền phạt nữa, nhưng mình phải kiên nhẫn."

'Em tổ chức lấy'

Nghe Anh Thuần nói vậy mọi người lại cụt hứng ngồi im. Bỗng Anh Thuần nói tiếp:

"Anh không làm nhưng nếu tụi em muốn hát, sao tụi em không tự tổ chức lấy?"

Chúng tôi nhìn nhau, thật ra chưa ai nghĩ đến vấn đề này. Mạnh Quỳnh hỏi:

"Tụi em tổ chức lấy, còn có mấy tiếng làm sao quảng cáo và bán vé kịp?"

Anh Thuần nói ngay:

"Thật ra bây giờ anh đã bán trước được gần 900 vé show ở Revesby. Hiện giờ khách chưa trả vé, họ còn chờ xem coi mình có thật sự cancel show không.

''Nếu các em muốn thì hôm nay khi nào khách ra những chỗ bán vé để trả vé, anh sẽ dặn đại lý thâu vé lại rồi nhân tiện giới thiệu là đêm nay có show của tụi em.

''Khách mua vé đi coi tụi em đã có 900 người thì bây giờ có trả vé lại chắc chắn cũng có vài trăm người sang coi tụi em."

Lưu Bích chen vô:

"Nhưng mà chỗ đâu, mình đâu có biết ai ở đây mà book chỗ? Bây giờ còn kịp không?

Trịnh Hội nhanh nhẩu trả lời thay cho Anh Thuần:

"Chỗ thì Bích khỏi lo. Ở đây Hội quen nhiều bạn lắm. Đứa nào cũng thường sinh hoạt trong cộng đồng, ưa tổ chức cái này cái nọ, nên tụi nó biết nhiều chỗ lắm. I can give them a call and have them call around."

Chúng tôi nhìn nhau, một tia hy vọng vừa lóe lên, tôi nói:

"Hey... you guys... how about this. Ở đây mình có sẵn ca sĩ, m.c., ban nhạc, âm thanh... tụi mình thì hát free rồi chỉ tốn tiền chỗ, âm thanh và ban nhạc thôi. Mà một club nhỏ ở đây chắc cũng không tốn bao nhiêu đâu, cùng lắm mình charge tiền vô cửa để trả chi phí?"

Mạnh Quỳnh vẫn e ngại:

"Không biết thời gian cấp bách quá mình có kéo kịp khách không?"

Tôi lên giọng film bộ chọc Mạnh Quỳnh:

"Trời ơi! Những đại ca sĩ như Nguyễn Hưng, Lưu Bích, Hạ Vy, Mạnh Quỳnh mà không kéo được 300 khách à?"

Mạnh Quỳnh tiếp:

"Không phải Quỳnh sợ khách không đến vì mình, mà không biết vì ba cái vụ biểu tình này khách có ngại đi không?"

Một chị bạn lái xe người Sydney xen vô:

"Khách thì không sợ biểu tình, bằng cớ là đã bán được hơn 80% số vé, nếu có show khách vẫn đi coi. Có lẽ ban đại diện cộng đồng sợ người đi coi nhiều hơn người biểu tình nên họ phải dùng mọi áp lực để Revesby không cho mình diễn."

Tôi vẫn chưa hiểu hết:

"Người đi coi nhiều hơn người biểu tình thì có sao đâu?"

Chị lái xe cắt nghĩa:

"Đó có nghĩa là người dân đã lên tiếng nói. Những lần biểu tình khác mà hợp tình hợp lý thì dân chúng đồng lòng với nhau cả ngàn người show up, còn nếu biểu tình mà chỉ có le que vài chục hoặc một trăm người trong khi người đi coi thì cả ngàn người, như vậy có nghĩa là cộng đồng không đồng ý với ban đại diện cộng đồng."

Tuy nhiên lời nói của Mạnh Quỳnh cũng làm tôi chột dạ:

"Anh Thuần, anh nghĩ là nếu tụi em đứng ra tổ chức thì có bị biểu tình không?"

Anh Thuần ngẫm nghĩ thật kỹ trước khi trả lời:

"Anh.... nghĩ là không. Nếu như không có ca sĩ trong nước thì không có lý do gì cộng đồng biểu tình chống ca sĩ hải ngoại. Cộng đồng đã nói là chống chính sách chứ không chống cá nhân hoặc nghệ sĩ nào cả. Vả lại trước đây cộng đồng cũng đã từng nói với anh là nếu anh rút tên 3 ca sĩ Việt Nam ra thì họ sẽ không biểu tình mà."

Chúng tôi đồng lòng quyết định:

"Vậy thì dễ quá. Không có ca sĩ trong nước. Quyết định vậy đi! Tụi mình chỉ làm một đêm văn nghệ thân mật để gặp gỡ những khán giả yêu mến của mình. Không chính trị chính em gì hết!"

'Ai cũng sợ cộng đồng chống'

Mọi người cảm thấy hứng khởi, ăn cho nhanh để còn về khách sạn lo cho chương trình tối nay. Check-in hotel xong là Trịnh Hội bắt đầu gọi ngay các bạn bè ở Sydney, những người đã cùng chàng sinh hoạt nhiều trong những công tác xã hội, hy vọng họ sẽ giúp được chúng tôi tìm một chỗ diễn đêm nay.

Tự nhiên tôi rùng mình ớn lạnh. Tóc gáy tôi rờn rợn, đầu tôi hầm hập nóng.

Có lẽ vì nguyên đêm không ngủ cộng thêm sự căng thẳng từ khi bước xuống phi trường nên thân thể tôi bỗng suy sụp.

Tôi uống hai viên thuốc cảm rồi lên phòng trước, hy vọng sẽ ngủ được vài tiếng trước khi diễn. Tưởng đâu ngủ được nhiều ai ngờ tôi chỉ vừa chợp mắt thì Trịnh Hội đã mở cửa bước vào.

"Em dậy đi", Trịnh Hội gọi khẽ

"Gì vậy anh?" Tôi ú ớ trong cơn ngái ngủ

Trịnh Hội gọi lần nữa:

"Em dậy đi. Mấy người sắp vô phòng mình họp rồi đó."

Lời nói của Trịnh Hội làm tôi bừng tỉnh. Tôi quay lại thấy nét mặt Trịnh Hội nghiêm trọng, tôi ngồi choàng giậy lo lắng hỏi:

"Gì vậy anh?"

Trịnh Hội lắc đầu ra dấu cho tôi hãy chờ rồi bước ra đứng chặn ở cửa phòng gọi với ra ngoài hành lang:

"Hey guys, tụi này ở phòng này nè... 308!"

Một lát sau các ca sĩ đều bước vào phòng. Mặt mày ai cũng rũ rượi vì thiếu ngủ. Chờ mọi người ngồi xuống hết, Trịnh Hội bắt đầu:

"Mới nãy Hội gọi mấy đứa bạn của Hội nhờ kiếm chỗ, thì tụi nó đã gọi khỏang bốn chỗ mà người Việt vẫn thường tổ chức. Không có chỗ nào giám cho mình làm hết."

Mọi người ngạc nhiên:

"Sao vậy?"

Trịnh Hội nhún vai:

"Ai cũng sợ cộng đồng chống."

Mọi người xôn xao:

"Mà Hội có nói rõ là show này chỉ có ca sĩ hải ngoại không thôi không?"

Trịnh Hội gật đầu:

"Có nhưng họ vẫn sợ. Chính Hội đã nói chuyện với ông chủ nhà hàng Đại Lam Sơn ở Cabramatta. Ổng nói rằng lần trước có người thuê chỗ ổng nhưng không nói cho ổng biết là có ca sĩ Việt Nam, sau đó ổng bị cộng đồng đánh cho một trận. Bây giờ ổng sợ luôn."

Hạ Vy lắc đầu nói nhỏ:

"Có nghĩa là mình nói chỉ có tụi mình họ cũng không cho."

Trịnh Hội nhún vai:

"Không phải vì họ không thương mình, họ chỉ không muốn phiền toái, không muốn dính vô. Họ có cơ sở làm ăn. Họ không muốn bị phá phách, bị chụp mũ. I mean... can we blame them?"

Mạnh Quỳnh cười khổ:

"Hay lát mình lên radio hỏi ai có cái vườn sau hay cái garage cho mình mượn không? Bây giờ hát cho một người nghe tui cũng hát."

Tôi cười theo:

"Ừ đó, Mạnh Quỳnh mà lên radio xuống vài câu vọng cổ là thế nào bà con ở đây cũng não ruột cho mình hát liền."

Mạnh Quỳnh liền phăng ngay một câu rất mùi:

"Gió trời lồng lộng mà không có chỗ cho sáu nghệ sĩ bần cùng dung thân. Bạn ơi nếu bạn có thương tôi thì xin cho tôi cất tiếng hát trước khi lìa....đời."

Mọi người vỗ tay cười. Cái dễ thương của nghệ sĩ là lúc nào cũng phá được, cũng cười được... cười đã rồi lại xịu mặt, im lặng. Trịnh Hội nhìn mọi người:

"Bây giờ you guys muốn làm sao?"

Đến giờ anh Nguyễn Hưng mới lên tiếng:

"Hội à, có thể họ chưa có nắm chắc được tình hình nên họ không dám cho mình mượn chỗ. Em phải làm sao clear với họ là show này do tụi mình tổ chức. Không có anh Thuần dính vô, không có ca sĩ Việt Nam."

Trịnh Hội ngẫm nghĩ một lúc rồi nói:

"Hay là bây giờ mình viết một bức thư gởi đến khán giả cắt nghĩa rõ về buổi diễn hôm nay rồi sáu đứa mình cùng ký tên vào. Có lẽ mình lấy danh dự của mình để bảo đảm thì OK"

Anh Nguyễn Hưng hỏi tiếp:

"Ký vào rồi làm sao? Làm sao mình gởi cho khán giả biết được?"

Trịnh Hội trả lời:

"Thì thứ nhất là mình có thể fax cái thơ này đến các đại lý bán vé nhờ họ dán trước cửa cho khách biết, rồi mình có thể fax đi những tờ báo những đài radio nếu họ có thể thông báo cho mình thì tốt. Ngoài ra mình đưa cho mấy đứa bạn Hội để khi tụi nó đến mướn chỗ thì nó có thể đưa cái thư này ra làm bằng chứng."

Mọi người bằng lòng. Chỉ còn kẹt một vấn đề nhỏ. Tôi lên tiếng:

"Anh à, nhưng mà bây giờ mình chưa biết mình hát ở đâu thì mình để địa chỉ nào trên thơ mời?"

'We got a place!!!'

Không ai biết phải làm sao.

Cuối cùng chúng tôi quyết định là cứ viết bức thư đi đã.

Địa điểm diễn thì cứ để trống, khi nào có ai cho mướn được chỗ thì tụi tôi sẽ viết tay vào địa chỉ sau.
Loay hoay bàn cải từng câu, từng chữ đến hơn nửa tiếng chúng tôi mới hoàn thành được "bức tâm thư" (see attached letter).

Trịnh Hội mang laptop xuống business center dưới hotel in ra để mọi người cùng ký vào. Sau đó chàng nhờ người đi fax cho mọi nơi và ở dưới lobby gọi điện thoại liên lạc với các bạn bè, báo chí. Tôi nghiệp, đi đâu Trịnh Hội cũng là người gánh vác nhiều nhất.

Mọi người trở về phòng riêng. Tôi lại lên giường, nhưng nằm mãi vẫn không ngủ được. Tâm tư tôi xao động với những tư tưởng xung đột mà tôi chưa phải là một nhà văn chuyên nghiệp để có thể diễn tả được bằng giấy mực. Khoảng hai giờ chiều Trịnh Hội mở cửa bước vào reo lên:

"WE GOT A PLACE!!!"

Tôi mừng rỡ:

"Thật không? Ở đâu vậy?"

Mắt Trịnh Hội sáng ngời:

"Pioneer Seafood Restaurant ở Yagoona! Mà em biết gì không? Mới ra thông báo đã có một người gọi tới đặt ngay 7 bàn!"

Tôi ôm chầm lấy Trịnh Hội:

"Yeah!!!"

Trịnh Hội hôn nhẹ lên má tôi:

"Thôi em yên tâm đi ngủ đi. 7:00 giờ mình đi ra rạp thì 5:00 giờ anh trở lại đánh thức em dậy."

Trịnh Hội quay mặt bước ra khỏi phòng, tôi hỏi với theo:

"Anh đi đâu?"

"Còn phải gọi lên phòng cho mấy người ca sĩ kia biết, rồi anh còn phải báo cho ban nhạc, âm thanh... nhiều chuyện lắm, anh mà ở đây nói chuyện thì em không ngủ được đâu."

Tôi lại nằm xuống giường. Vẫn không ngủ được, nhưng lần này vì vui mừng và hồi hợp. Vả lại tôi ưa có cái tật lo ra.

Lại hỏng

Trước giờ show hay đêm trước khi đi ra phi trường tôi thường thấp thỏm, cứ mỗi tiếng lại ngội dậy nhìn đồng hồ, chỉ sợ mình ngủ quên mặc dù đã để đồng hồ báo thức. Nhưng tôi có ngủ được cũng vô ích vì chỉ độ một tiếng sau Trịnh Hội lại bước vào.

"Anh mới nói chuyện với Chị Kim chủ nhà hàng Pioneer Seafood, em biết gì không?"

Tôi đáp nửa đùa, nửa thật:

"Mình bán hết vé rồi. Sold out?"

Trịnh Hội lắc đầu:

"Chị Kim nói vừa rồi có khoảng 9, 10 người kéo tới tiệm chị nói với chị là nếu tối nay có văn nghệ họ sẽ biểu tình. Chị sợ quá nên chị mới gọi lại cancel tụi mình."

Tôi bàng hoàng lặng người như vừa nhận được một cú đấm vào dưới buồng phổi. Tư tưởng tôi tản mác. Mãi một lúc sau tôi mới gom được ý nghĩ:

"Mà mấy người đó là ai vậy anh?"

"Chỉ nói chỉ không nhận ra hết nhưng trong đó chỉ có nói chuyện với 2 người mà chị biết là Võ Trí Dũng, Chủ Tịch Cộng Đồng ở Sydney và một người nữa là chị Bảo Khánh, chủ của một đài radio ở Sydney."

Tôi hỏi dồn:

"Nhưng mà chị Kim có nói cho mấy người đó là show này của mình không? Có nói là không có ca sĩ Việt Nam không?"

Trịnh Hội hơi gắt:

"Dĩ nhiên là có!"

Tôi gằn giọng:

"And.... what did they say?"

Trịnh Hội nhún vai chép miệng:

"They say they don't believe it and they don't care. Miễn có văn nghệ là có biểu tình."

Tôi tức quá la lên:

-"I CAN'T @__##** BELIEVE THIS!! WHO THE @#*! DO THEY THINK THEY ARE!"

Cả tôi và Trịnh Hội đều có cái tật là khi tức giận hoặc khi cần tranh cãi vấn đề gì nghiêm trọng thì chúng tôi chuyển sang tiếng Anh. Chúng tôi suy nghĩ và phát biểu ý kiến chính xác và dễ dàng hơn bằng tiếng Anh. Chúng tôi có đầy đủ vốn liếng chữ nghĩa hơn. Có thể nói chúng tôi mất gốc hoặc cũng có thể nói chúng tôi dành những lời lẻ yêu thương cho tiếng mẹ đẻ còn khi cần "phạng" thì chúng tôi dùng tiếng người.

Trịnh Hội nhìn tôi:

"Em. You need to calm down. Let me think."

Nói gì thì nói chứ bao nhiêu năm đứng bên cạnh anh Nguyễn Ngọc Ngạn tôi cũng lây cái tính "nể" vợ của ảnh, nên khi thấy chồng nghiêm mặt là tôi cũng "tụt vòi" ngồi im. Sau một lúc suy nghĩ Trịnh Hội nói:

"Let me call Thân and Dũng and talk to them."
(Để anh gọi nói chuyện với Thân và Dũng)

"Why?"
(tại sao?)

"Because I think there is a misunderstanding. They must have heard wrong information from third parties. Họ không biết là sẽ không có ca sĩ ở Việt Nam qua."
(Vì anh nghĩ là có một sự hiểu lấm. Chắc họ nghe những tin đồn bậy từ người thứ ba)

Tôi lắc đầu mỉa mai:

"Why bother Anh? It's not going to change anything. It's no longer about any cause. It's personal now. It's about power and "mặt mũi". It's about winning."

(Anh mất công làm gì? Sẽ không thay đỗi được gì đâu. Bây giờ đâu phải còn vì chính nghĩa. Bây giờ là vì cá nhân rồi. Vì quyền lực, vì mặt mũi. Muốn ăn thua đủ thôi."

"NO IT'S NOT!!!"
(Không phải như vậy!)

Hội to tiếng làm tôi giật mình. Hội ngừng vai giây lấy lại bình tĩnh rồi tiếp:

"Look, I know these people. I've worked with them. They are my friends and they are good people. They are intelligent and very reasonable people. They are not extremists. It's just that they are caught in a very hard place. As community leaders they have to be answerable to all the factions of the community. Whereas with me, I'm just an advocate. I can say whatever I feel. In a way, I have it much easier than them. Anyway, I believe that you should always keep people informed, you should always have an open channel of communication, and you should always appeal to the best in people not to the worst of their instincts. Thật ra thì mình không cần phải xin phép họ trước. Nhưng mà bây giờ nếu có sự hiểu lầm thì mình cũng nên chủ động gọi cho họ để báo cho họ biết."

(Anh biết những người này mà. Anh đã từng làm việc chung với họ. Họ là bạn anh là những người tốt. Họ là những người thông minh và biết điều. Họ không phải là thành phần quá khích. Nhưng họ đang bị kẹt ở một cương vị rất khó xử. Họ là những người lãnh đạo cộng đồng, họ phải chịu trách nhiệm và trả lời với mọi thành phần trong cộng đồng. Còn anh, anh chỉ là một cá nhân riêng biệt, anh có thể nói những gì anh nghĩ. Mọi chuyện đối với anh dễ dàng hơn đối với họ. Vả lại anh nghĩ là mình luôn luôn nên cho mọi người biết tất cả mọi sự kiện, bao giờ mình cũng nên mở một đuờng dây đối thoại, và mình nên đánh động vào lòng tốt của mọi người hơn là gợi lên những cái xấu ở họ.)

Thấy Trịnh Hội nói đúng lý, tôi vẫn cãi cố (lỡ mang cái máu luật sư trong người rồi):

"Yeah, well, I don't see why we just can't have our show and let them have their 'biểu tình'. What's so bad about that? Why is everyone so afraid? It's not as if we are dealing with the Mafia?"

(Ừ, nhưng em nghĩ sao mình không cứ trình diễn rồi để họ cứ biểu tình? Như vậy có sao đâu? Sao ai cũng sợ vậy? Bộ đây là Mafia sao?")

Biết tôi cãi ngang, Trịnh Hội nhìn tôi cười rất là kẻ cả:

"Ehhh... Em...you're forgetting. We don't even have a place to perform. Chi Kim already cancelled us. So unless I can talk to my friends and have them call Chi Kim and tell her they've called off the "biểu tình", there won't be any show. So if you want to perform tonight, this is the only way. What do you want me to do?"

(Ờ....em...em quên rằng hiện giờ mình không có chỗ để diễn. Chị Kim đã từ chối mình rồi mà. Trừ khi anh có thể nói chuyện với mấy người bạn anh rồi nói họ gọi cho Chị Kim và nói với chỉ là không có biểu tình, còn không thì tối nay sẽ không có show. Nếu em muốn diễn tối nay thì đây là cách duy nhất. Em muốn anh phải làm sao?)

Tôi thầm hỏi tại sao mình lại đi lấy một người luật sư nữa làm gì? Nhất là một đứa cãi giỏi hơn mình? Tuy nhiên tôi vẫn ngoan cố:

"So, if I tell you I don't care about tonight's performance anymore, then you won't call them right?"

(Còn nếu em nói với anh là em không thiết gì trình diễn đêm nay nửa, thì anh khỏi cần gọi họ phải không?)

Trịnh Hội trầm ngâm:

"No, it's not only about the show. I want to talk to them so they won't do anything that will make them look foolish. Imagine what people will think if there is a "biểu tình chống ca sĩ hải ngoại?" Not only will they anger all our fans, they will lose all credibility. And I don't want that to happen because they can still do a lot of good for our community. This is just 'storm in a tea cup', it's a very small matter and it'll blow over. I don't want it to have any lasting damage."

(Không, đây không phải chỉ riêng về chuyện làm show. Anh muốn nói chuyện với họ, để họ đừng làm cái gì không đúng. Thử tưởng tuọng coi người ta sẽ nghĩ gì nếu có biểu tình chống ca sĩ hải ngoại? Không những họ sẽ làm khán giả của mình tức giận, họ sẽ mất hết uy tín. Anh không muốn chuyện này xảy ra, vì họ còn có thể làm rất nhiều chuyện tốt cho cộng đồng mình. Đây chỉ là một chuyện nhỏ, rồi nó sẽ qua. Anh không muốn để lại những thiệt hại lâu dài.)

Trịnh Hội nói như vậy làm sao tôi còn cãi được nữa? Tôi có thể đối phó với bất công, với bạo lực nhưng với lý lẽ chân chính thì tôi đành chịu thua.

"Well, if you want to call them then call them."
(Thì, nếu anh muốn gọi thì gọi đi.)

Nhận thua nhưng vì tôi là đàn bà nên tôi có quyền nói câu cuối cùng trong bất cứ cuộc tranh cãi nào, đó là một định luật của loài người:

"...but I bet you won't change a thing."
(...nhưng em cá là anh không thay đổi được gì đâu)

Trịnh Hội nói với đầy tự tin:

"I bet you I can get them to change their minds."
(Anh cá với em là anh có thể làm cho họ thay đổi được ý kiến)

"Really? What'd you wanna bet?"
(Thật không? Cá cái gì?)

"Anything you want."
(Em muốn gì cũng được.)

Tôi ngẩm nghĩ va bắt đầu thấy thú vị với trò chơi này. Không khí bớt căng thảng, tôi lại chuyển sang tiếng Việt:

"Nếu anh thua, thì em không cần anh làm gì cả, em chỉ cần anh gọi em hai tiếng 'sư phụ' vì em biết nhìn việc và nhìn lòng người rõ hơn anh."

Trịnh Hội bĩu môi cười:

"Còn nếu em thua?"

Tôi nheo mắt:

"Nếu em thua thì em sẽ hoàn toàn nghe lời anh. Anh bảo làm gì em sẽ làm. Nói gì em cũng vâng theo, nhất định không cãi."

Trịnh Hội trợn mắt:

"Nghe lời anh suốt đời???"

Tôi nguýt Trịnh Hội:

"Ham lắm! Một ngày thôi. 24 tiếng!"

Trịnh Hội trợn mắt nhìn trần nhà:

"My wife listens to me for 24 hours? That'd be a miracle. You got yourself a bet."

(Vợ tôi mà nghe lời tôi trong 24 tiếng? Đó là một phép lạ. Em muốn cá thì cá.)

Tôi cao giọng ra lệnh:

"Đệ tử xuống nhà gọi phone đi rồi lên báo cho 'shư' phụ biết."

Trịnh Hội xuống lobby gọi phone vì dưới đó bắt sóng cell phone rõ hơn.

Cố gắng cuối cùng

Tôi ngồi trên phòng nóng ruột chờ đợi. Nói đùa với Trịnh Hội nhưng thật ra tôi rất mong là Trịnh Hội đúng.

Tôi muốn tin vào sự công chính trong việc hành xử của cộng đồng, hoặc nói đúng hơn là của "những người tự nhận mình là đại diện cộng đồng."

Tôi muốn tin vào sự can trường và nghĩa khí của nhưng kẻ dấn thân trong những công tác xã hội - khi cần nói, cần làm, phải dũng cảm để lên tiếng chứ không bị đám đông ồ ạt dẫn dắt. Tiếng phone reng cắt giòng tư tưởng của tôi, tôi vội vàng chụp phone:

"Anh đó hả?"

"Không em Hạ Vy đây."

"Gì vậy em?"

"Em gọi hỏi chị tối nay mình có diễn không?"

"Tới giờ này mình cũng chưa biết". Lúc đó đã khoảng 4 giờ chiều.

Hạ Vy thở dài:

"Em muốn hỏi để biết coi em có nên dậy sửa soạn hay ngủ tiếp. Mà thật ra nằm đó nhưng cũng đâu có ngủ được đâu, em thấy nao nao làm sao đó. Thà biết có hay không cho dứt khoát chứ nằm chờ hoài như vầy điên đầu quá!"

Tôi đồng tình:

"Yeah, chị cũng vậy."

Hạ Vy hỏi tiếp:

"Bây giờ mình còn chờ cái gì nữa chị?"

"Well, anh Hội đang nói chuyện với mấy người bạn mà ảnh biết trong cộng đồng. Hy vọng là sau khi cắt nghĩa rõ
ràng cho họ biết, họ sẽ không có biểu tình."

Hạ Vy chép miệng:

"O.k. Khi nào biết được chị gọi sang phòng em liền nha... nhớ gọi luôn cho Mạnh Quỳnh nửa đó. Quỳnh cũng mới gọi hỏi em. Quỳnh với anh Hưng cũng đang nằm trong phòng chờ."

Cúp phone xuống, chúng tôi lại chờ....

Hơn nửa tiếng sau, Trịnh Hội trở về phòng. Tôi chộp ngay:

"Well???"

Trịnh Hội cố tình nói chậm rãi cho tôi thêm nao núng:

"Well... Anh đã nói chuyện với Thân rồi nói chuyện cả với Võ Trí Dũng... Có cho biết là sẽ không có ca sĩ ở Việt Nam và theo lời Dũng yêu cầu cũng có fax cho Dũng thơ mời của mình viết có chữ ký của 6 người nghệ sĩ ở Hải Ngoại and...."

"And WHAT????"

"And...." Trịnh Hội ngừng thêm một giây vô tận "And Dũng nói là Dũng không thể tự quyết định được. Mặc dù him là chủ tịch cộng đồng! Dũng nói là phải gọi nói chuyện với vài người nữa rồi sẽ cho mình biết."

Tôi chưng hửng:

"When is he going to call?"
(Khi nào ảnh mới gọi?)

Trịnh Hội nhún vai:

"I don't know."
(Anh không biết)

Tôi nóng ruột:

"Nhưng mà anh, did you tell them that the show is supposed to start at 7:30 p.m? and the band and the sound people need at least two hours to set everything up? It's now passed 5:00 already. They need to get back to us soon."

(Anh có nói cho họ là show phải bắt đầu vào 7:30 tối không? Còn ban nhạc và âm thanh cần ít nhất là hai tiếng để chuẩn bị không? Bây giờ đã hơn 5:00 rồi. Họ phải trả lời mình sớm đó.)

Trịnh Hội gật đầu:

"Có nói là mình cần biết càng sớm càng tốt và chị kim ở nhà hàng cũng phải biết càng sớm càng tốt để chuẩn bị."

Nói xong chàng bình thản ngồi xuống bàn mở computer ra check email. Tôi bực bội:

"Now what?"
(Bây giờ làm gì?)

Trịnh Hội trả lời mắt vẫn chăm chú vào computer:

"Now we wait."
(Bây giờ mình chờ.)

Tôi không dằn lòng được trước thái độ vô tư và bình tĩnh của Trịnh Hội. Tôi gắt lên:

"Anh!"

Trịnh Hội quay lại nhướng mắt nhìn tôi:

"Yes?"

Tôi ngập ngừng. Tôi cũng chẳn biết phải nói gì, nhưng tôi không muốn không khí yên lăng:

"Họ có nói là tại sao sau khi Chị Kim ở nhà hàng Pioneer đã nói với họ là không có ca sĩ Việt Nam họ vẫn muốn biểu tình không?"

"Họ nói họ nghe đồn là show ở Revesby được chuyển qua Pioneer nên họ kéo sang nhà hàng buộc phải cancel nếu không thì sẽ có biểu tình. Thế thôi."

Tôi tức giận:

"Trời ơi! Làm chuyện cộng đồng gì mà hồ đồ vậy? Khi mình đứng ra hô kêu gọi cả trăm cả ngàn người đi biểu tình là một việc rất quan trọng có thể ảnh hưởng đến danh dự, tiền bạc, công ăn việc làm, và đời sống của bao nhiêu người, vậy mà mình không cần tìm hiểu sự thật? Ít ra mình cũng phải ráng điều tra cho rõ. Đằng này cứ nghe đồn là làm."

Tôi ngừng lấy hơi rối tiếp:

"Em nghĩ là không phải họ không biết đâu. Họ không muốn biết thì đúng hơn. Muốn biết thì dễ quá mà, chỉ cần hỏi Chị Kim là ra ngay số phone của anh. Đằng nay, tôi không cần nghe! Tôi không cần biết! Tôi quyết chí phải biểu tình! Có hay không có ca sĩ trong nước cũng mặc kệ!!"

Nãy giờ Trịnh Hội im lặng cho tôi trút hết cơn giận, bây giờ chàng mới hỏi tôi:

"But em, why would they want to do that? Why would they want to 'biểu tình' for nothing?"
(Nhưng em, tại sao họ phải làm vậy? Không có gì thì họ biểu tình làm gì?)

Tôi đuối lý không biết cải sao nói bừa:

"Ai mà biết, nhiều khi lỡ thuê xe bus rồi, lỡ mua quạt mua bảng rồi, bây giờ không biểu tình thì không trả lại được tiền?...tối nay không có chuyện gì làm đi biểu tình cho vui???"

Trịnh Hội nghiêm mặt cắt tôi:

"Em! Bây giờ em muốn ngồi đây gây lộn với anh hả?"

Biết mình hớ, tôi đành phụng phịu ngồi im. Im và chờ....5:30 (đáng lẽ giờ này ban nhạc phải lên set up rồi)...6:00...6:20 phone reng (tôi biết đúng 6:20 vì tôi canh từng phút). Trịnh Hội nhấc phone:

"Hi Dũng... yes... really... o.k. Dũng nói vậy là Hội hiểu rồi."

Tắt phone, Trịnh Hội quay sang tôi cười buồn:

"You've won. Sẽ có biểu tình. Ngay cả khi đã nhận được giấy trắng mực đen của mình xác nhận là không có mặt 3 người ở Việt Nam qua. Ô quên nữa... Sư Phụ"

Tôi đã thắng. Thắng mà chẳn thấy vui tí nào.

Một lần nửa các ca sĩ lại tụ tập trong phòng tôi. Sau khi nghe Trinh Hội tường trình lại hết những việc đã xẩy ra thì mọi người chỉ biết trầm tư cuối mặt.

Không ai nói lời gì. Mãi một lúc sau anh Nguyễn Hưng mới lên tiếng hỏi:

"Như vậy còn những người đã đặt bàn rồi thì sao? Những người này mới thật sự là fan của mình. Họ đã bị cancel ở Revesby một lần, họ lại vẫn vì mình mà đến đây thêm lân nữa, mình nói làm sao với họ đây?"

Mạnh Quỳnh đề nghị:

"Hay là tối nay mình keo nhau ra Pioneer ăn đi. Ít nhất mình cũng gặp gỡ, nói chuyện, chụp hình với khán giả của mình cho họ đỡ buồn."

Tôi tán thành:

"Hey! That's a good idea!"

Nhưng Trịnh Hội lắc đầu ngay:

"Không được."

Tôi hỏi ngược lại:

"Tại sao không được? Không có văn nghệ, mình ra ăn uống hòa đồng với khán giả cũng không được luôn sao?"

Trịnh Hội cắt nghĩa:

"Tối nay ở đó sẽ có biểu tình. Nếu mình có mặt ở đó thì những khán giả mà đến đó vì mình, những người yêu nghệ sĩ, họ sẽ bênh vực mình và có thể vì vậy bên biểu tình và bên bênh vực mình sẽ có chuyện xảy ra. Có thể sẽ có đụng độ. Khán giả của mình, nhất là khán giả của Lưu Bích, anh Hưng phần đông là dân chịu chơi, trẻ không à. Mấy người đó đâu có ngán ai. Anh không muốn thấy có bạo động mà có mặt nghệ sĩ mình ở đó thì nó càng có thể nổ to hơn. Tốt hơn hết là mình nên nhẫn nhịn và chịu đựng, không ra mặt để tránh bạo động không cần thiết."

Mọi người đều đồng ý với Hội. Riêng tôi vẫn còn thắc mắc:

"Nhưng mà làm sao khán giả của mình biết được những chuyện gì đã xảy ra hôm nay? Họ chỉ thấy tại sao mình cứ cancel hết show này tới show nọ, ít nhất mình phải có lời giải thích với họ chứ. They are our loyal fans and they deserve better."

Anh Nguyễn Hưng nói:

"Em à, bây giờ mình cứ viết một cái thơ ngắn, sau đứa 6 đứa mình lại ký tên vào (see attachment "B") rồi mình nhờ người đưa cho chị Kim nhờ chị dán trước cửa cho khán giả biết. Chứ bây giờ mình không còn cách nào khác. Mai này khi nào về lại Mỹ mình viết xuống những gì đã xảy ra, rồi mình gởi cho khán giả ở Sydney để họ biết mình đã vì họ mà cố gắng hết sức. Và mình rất trân trọng những tình cảm mà họ dành cho mình."

Thế là tối hôm đó ở Pioneer Seafood không có văn nghệ.

Không có ca sĩ trong nước.

Không có ca sĩ ngoài nước.

Không có khách đến ăn (vì nhà hàng sợ quá phải đóng cửa).

Nhưng ... vẫn có hơn một trăm người đứng biểu tình.

Biểu tình trước một nhà hàng đóng cửa!

***

Bây giờ đã 7:00 giờ sáng thứ bảy ngày 14 tháng 4 năm 2007.

Đúng 24 tiếng từ khi tôi bước chân xuống phi trường Sydney. Mắt tôi cay rát, thân xác tôi mệt nhoài nhưng tôi cảm thấy thật nhẹ nhỏm, ít ra tôi đã trút được hết những gì đang đè nén trong lòng tôi.

Trước khi trở lại phòng thu xếp đồ để tiếp tục bay lên Brisbane, hình ảnh cuối cùng trong trong tâm tư tôi là hình ảnh của Cha Lý bị bịt miệng ở Việt Nam.

Hôm nay chúng tôi, những nghệ sĩ hải ngoại, cũng đã bị bịt miệng bởi những bàn tay vô hình cho là mình đại diện cộng đồng.

May mà chúng tôi chỉ muốn lên tiếng hát chứ chưa dám lên tiếng đả phá ai. May mà chúng tôi và các bạn đang sống và thở trong một đất nước tự do, dân chủ. May mà chính chúng ta là những thành viên trong một cộng đồng vỗ ngực tự hào cho là mình đang tranh đấu cho tự do, nhân quyền, và bác ái.

Rồi tôi không biết ai sẽ đọc nhưng dòng chữ này, nhưng tôi hy vọng các bạn hãy chuyển câu chuyện này đi, nhất là đến những người Việt ở Úc Châu. Câu chuyện này là câu chuyện thật cần được nói ra, vì sự bất công đang xảy ra trong cộng đồng, sự đánh phá, bôi nhọ cá nhân và cuối cùng thì nghệ sĩ chúng tôi bao giờ cũng là những nạn nhân không có tiếng nói. Xin quý vị hãy giúp chúng tôi có tiếng nói.

Mittwoch, 18. April 2007

Tưởng niệm 26 năm chiến tranh Trung-Việt - Cuộc chiến không thể nào quên

Tôi sinh ra vào mùa thu năm 79, bố tôi đã từng tham gia cuộc chiến chống xâm lược của Trung Quốc này ở biên giới phía Bắc. Bài viết dưới đây của một tác giả Trung Quốc phân tích kỹ lưỡng về cuộc chiến này. Nó giúp tôi hiểu thêm nhiều điều bản thân chưa được biết.

**********************************

Tác giả: Ngoạ Thính Nha Trai
(C.C.P dịch)
Ngày 17 tháng 2 năm 1979, hơn 20 vạn quân Trung Quốc chia thành hai mũi vượt qua biên giới Trung - Việt mở cuộc tấn công rầm rộ vào Việt Nam. Cuộc chiến tranh này được phía Trung Quốc gọi là "Chiến tranh phản kích tự vệ chống Việt Nam".

Đối với đại đa số người Trung Quốc, cuộc chiến tranh này quá bất ngờ, hôm qua còn là bạn bè anh em rất thân thiết thế mà chỉ trong một đêm đã biến thành kẻ thù. Chiến dịch tuyên truyền của Trung Quốc cũng được tiến hành rất chậm, sau khi chiến tranh nổ ra, các địa phương mới triệu tập hội nghị để công bố các loại tội ác của người Việt Nam. Té ra từ trước đó, người Việt Nam đã xua đuổi Hoa kiều, bức hại Hoa kiều, không những thế họ còn không lượng sức mình dám khiêu khích ở biên giới và xâm lược Trung Quốc. Trung Quốc không nhẫn nhịn nổi buộc phải tiến hành phản kích tự vệ. Chỉ cần có thế là người Trung Quốc vừa trải qua cuộc Cách mạng Văn hoá đau thương đã nổi cơn thịnh nộ, tính cuồng nhiệt của họ lại được khơi dậy lần nữa, họ kiên quyết ủng hộ Chính phủ dạy một bài học cho người Việt Nam dám vong ân bội nghĩa. Đương nhiên trong số họ, cũng có người nảy sinh nghi ngờ, làm sao Việt Nam lại dám xâm lược Trung Quốc? Nhưng khi đó đại đa số người Trung Quốc chưa quen với cách phân tích vấn đề bằng đầu óc của riêng mình, thần kinh của họ bị chi phối bởi Chủ nghĩa sô-vanh nước lớn, họ mặc nhiên cho rằng cuộc chiến tranh chống Việt Nam là hoàn toàn chính nghĩa, phải đạp bằng nước Việt Nam mới rửa được mối hận thù.

Nói đến Chủ nghĩa sô-vanh nước lớn, xem ra chính phủ Trung Quốc chẳng hề giấu giếm điều này. Hồi đó, một từ ngữ được sử dụng với tần suất cao nhất là "dạy cho bài học". Cuộc chiến tranh của Trung Quốc chống lại Việt Nam là dạy cho người Việt Nam một bài học. Vậy thế nào là "dạy cho bài học"? Đó là từ ngữ của thầy giáo dành cho học sinh, bậc tiền bối dành cho kẻ hậu sinh, cấp trên dành cho cấp dưới. Nay từ ngữ đó được Trung Quốc sử dụng đối với Việt Nam - một quốc gia bình đẳng với Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình khi đang ở thăm Mỹ đã công khai nói rằng: "trẻ con không vâng lời, phải đánh cho vài roi vào mông", câu nói đó rõ ràng là tự bộc lộ sự ngạo mạn quá đáng.

Rốt cuộc thì giữa Trung Quốc và Việt Nam đã xảy ra chuyện gì khiến Trung Quốc phải đại động binh đao như vậy? Vì sao Việt Nam lại trở thành kẻ thù của Trung Quốc? Hơn hai mươi năm đã trôi qua rồi, đã đến lúc chúng ta cần kiểm thảo lại cuộc chiến tranh này, cũng may là lịch sử trôi qua chưa xa lắm.

Một trong những lý do Trung Quốc phát động cuộc chiến tranh này là nhằm báo thù Việt Nam bức hại Hoa kiều. Đó quả là một lý do rất hay, bởi lẽ bảo vệ an toàn cho kiều bào là nghĩa vụ của mọi chính phủ. Đáng tiếc là, chúng ta giở lại lịch sử Trung Quốc, dù là trước hoặc sau thời điểm đó cũng không thể tìm ra bất cứ dòng ghi chép nào về việc Trung Quốc phát động cuộc chiến tranh ngoài biên giới để bảo vệ lợi ích của Hoa kiều. Tìm trong ý thức văn hoá truyền thống tiềm ẩn của Trung Quốc cho thấy, người Trung Quốc luôn an phận đóng cửa ru rú ở nhà, nếu ai tự tiện ra nước ngoài ít nhiều sẽ bị coi là phản nghịch, đào đâu ra chuyện quốc gia xuất binh đi chinh chiến vì những kẻ tự tiện bỏ nước ra đi đó? Không nói chuyện xa xôi, hãy nói chuyện mấy [chục] năm trước đây, khi Indonesia tàn sát hàng loạt người Hoa [1] , chúng ta cũng chỉ hò hét suông vài câu mà thôi, có thấy ai nói đến chuyện động binh đao đâu?

Lý do đối ngoại mà Trung Quốc công bố để gây chiến với Việt Nam là "tự vệ". Lý do này thực sự là áp đặt quá đáng. Hồi đó Việt Nam không hề xâm lược Trung Quốc, va chạm ở biên giới cũng chưa đến mức uy hiếp an ninh của Trung Quốc, quả thực Trung Quốc không cần thiết huy động tới 20 vạn đại quân xâm nhập sâu vào đất nước người ta để công thành cướp đất, tiến hành cái gọi là "tự vệ". Chỉ riêng lý do này thôi, dù trong nước hay trên quốc tế, người tinh mắt đến mấy cũng khó có thể tìm ra. Nhớ lại năm xưa, cuộc xung đột biên giới Trung - Xô ác liệt đến vậy [2] , nhưng cuối cùng cũng không dẫn tới chiến tranh. Lý do rất đơn giản, bởi lẽ cả hai bên đều không muốn phát động chiến tranh.

Có người cho rằng, cốt lõi của cuộc chiến tranh Trung-Việt là Đặng Tiểu Bình muốn xác lập uy tín cá nhân. Lý do này càng không đứng vững. Tuy rằng khi đó Đặng Tiều Bình mới trở lại nắm quyền, nhưng xem xét lý lịch và năng lực của Đặng Tiểu Bình cho thấy ông ta không cần thiết phải phát động cuộc chiến tranh ngoài biên giới quốc gia để xây dựng uy tín cho cá nhân, huống hồ chiến tranh là đại sự quan trọng liên quan đến vận mệnh của quốc gia, đâu phải là diễn kịch? Hơn nữa khi đó Đặng Tiểu Bình cũng không thể một mình quyết định được chiến tranh.

Nói như vậy thì chúng ta không thể tìm ra căn nguyên của cuộc chiến tranh này. Chúng ta hãy mở rộng tầm nhìn xa hơn một chút, chuyển dịch thời gian về thời cổ đại xa xưa, đưa không gian vào bối cảnh thế giới. Như vậy có lẽ chúng ta mới tìm ra được cội gốc của cuộc chiến tranh này, có lẽ mới là "đường đi ngỡ hết, bỗng có làng dân". [3]

Việt Nam thời cổ xa gọi là An Nam, là nước phụ thuộc lâu đời của Trung Quốc. Nói theo cách khác, Việt Nam luôn sống trong bóng râm của Trung Quốc, ngay cả vua của Việt Nam cũng phải được Hoàng đế Trung Quốc sắc phong. Quan hệ thần phục này tồn tại đến thập kỷ 80 của thế kỷ XIX thì chấm dứt cùng với việc kết thúc cuộc chiến tranh Trung - Pháp. Nhưng kể từ đó, Việt Nam bị mất độc lập, trở thành thuộc địa của Pháp, sau đó Việt Nam lại bị Nhật Bản chiếm cứ. Sau chiến tranh thế giới thứ 2, thực dân Pháp quay lại Việt Nam làm bùng lên cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Pháp bị đánh bại, người Mỹ nhảy vào khiến Việt Nam giống như bán đảo Triều Tiên bị chia cắt thành hai miền Nam Bắc. Sau đó, miền Bắc Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo trải qua cuộc đấu tranh vô cùng gian khổ, cuối cùng buộc người Mỹ phải xấu hổ khiêng thây về nước. Đất nước Việt Nam được thống nhất. Nếu như sự việc kết thúc ở đây thì có lẽ sẽ không có cuộc chiến tranh Trung - Việt sau này.

Điều bất hạnh là, việc thống nhất đất nước của Việt Nam vốn dĩ là kết quả của sự ủng hộ từ Liên Xô cũ và Trung Quốc, nếu không có sự ủng hộ đó thì nước Việt Nam nhỏ bé muốn đánh thắng nước Mỹ hùng mạnh rõ ràng là chuyện viển vông. Nhưng quan hệ Trung - Xô hồi đó đã xấu đi. Trong thời kỳ người Việt Nam chiến đấu để thống nhất đất nước, lãnh tụ Việt Nam - Hồ Chí Minh đã rất lo lắng về quan hệ Trung - Xô. Ông từng nói rằng: "Các vị một bên là anh cả, một bên là chị cả, các vị cãi lộn nhau, chúng tôi biết làm thế nào đây?". Nhưng cả Trung Quốc và Liên Xô đều không thể chiếu cố tới tình cảm của chú em Việt Nam mà thôi không cãi nhau nữa. Nếu như nói Việt Nam đã thực hiện ngoại giao cân bằng trong quan hệ Trung - Xô để đạt được mục đích thống nhất đất nước thì còn có thể được, nhưng sau khi thống nhất đất nước rồi, Việt Nam lại tiếp tục thực hiện chính sách đó thì rõ ràng là không thể được nữa.

Lịch sử đã ép buộc Việt Nam phải lựa chọn: hoặc là kết thân với Liên Xô, hoặc là kết thân với Trung Quốc. Việt Nam đã chọn Liên Xô là nước hùng mạnh hơn. Chúng ta không thể chỉ trích quá nhiều sự vong ân bội nghĩa của người Việt Nam, bởi lẽ người Việt Nam vì lợi ích của họ đã vận dụng thành công sách lược ngoại giao thời cổ đại, đó là "viễn giao cận công". Thực tế trước đó Trung Quốc đã vận dụng sách lược này và trong quá trình Trung Quốc vận dụng sách lược này, người Việt Nam cho rằng Trung Quốc đã bán rẻ họ, chẳng qua là hồi đó người Việt Nam cần tranh thủ sự giúp đỡ của Trung Quốc để thống nhất đất nước nên họ không tiện tố ra thôi.

Cái gọi là "viễn giao cận công" là sách lược ngoại giao của nước Tần thời Đông Chu. Nội dung của sách lược này là, thực hiện chính sách hữu hảo với nước lớn ở xa, tấn công nước nhỏ ở gần. Làm như vậy thì khi thôn tính nước nhỏ kề bên, nước lớn ở xa mới không cứu giúp nước nhỏ. Nước Tần nhờ áp dụng sách lược này đã tiêu diệt được 6 nước láng giềng. Chính vì thế mới có chuyện Tô Tuân thời Tống mắng nước Tề thời Đông Chu bị nước Tần kết giao hữu hảo là "hám lợi mà không giúp 5 nước nhỏ", "5 nước bị diệt vong thì Tề cũng sẽ đến lượt."

Tuy nhiên, kế sách "viễn giao cận công" chỉ có thể áp dụng cho nước lớn và nước mạnh, nếu nước nhỏ nước yếu cũng áp dụng thì rất nguy hiểm, vì nói chung họ chỉ có thể phụ thuộc vào nước lớn láng giềng đề cầu xin sự che chở của nước lớn. Nhưng cũng có nước yếu không chịu bị người khác sắp đặt, dám áp dụng sách lược "ngoại giao cận công", ví dụ như Trung Quốc. Nói một cách công bằng, Liên Xô luôn muốn khống chế Trung Quốc, những người lãnh đạo Trung Quốc thấm sâu tinh thần dân tộc chủ nghĩa, không chịu cúi đầu xưng thần trước Liên Xô, vì thế mới dẫn đến quan hệ Trung – Xô xấu đi Khi đó Trung Quốc cùng một lúc đối đầu với cả Mỹ và Liên Xô, tình hình cực kỳ nguy hiểm. Nói toạc ra, nếu khi đó xảy ra chuyện chẳng lành, Trung Quốc không thể nhờ vả gì từ mấy nước đàn em nghèo khổ. Những người lãnh đạo Trung Quốc ý thức được điều này và họ đã sử dụng phép báu của tổ tiên để lại chính là "viễn giao cận công" chủ động làm lành với Mỹ, tiếp đó mới có chuyện ngoại giao bóng bàn [4] khiến tảng băng kiên cố giữa Mỹ và Trung Quốc bắt đầu tan.

Điều cần nói rõ thêm là, sách lược ngoại giao mà Trung Quốc vận dụng chính là: "viễn giao cận địch"
[5] , bởi lẽ Trung Quốc không đủ sức mạnh đánh nhau với Liên Xô, Trung Quốc muốn lợi dụng Mỹ kiềm chế Liên Xô để bảo vệ an ninh cho Trung Quốc. Mỹ muốn lợi dụng Trung Quốc níu giữ một chân của Liên Xô để kiếm lợi thế. Sách lược "viễn giao cận địch"' của Trung Quốc không thể không thừa nhận là rất tuyệt vời.

Vấn đề là ở chỗ, Trung Quốc thuộc hệ thống xã hội chủ nghĩa. Tuy quan hệ Trung - Xô đổ vỡ nhưng Trung Quốc vẫn là nước xã hội chủ nghĩa. Khi đó quan hệ Trung - Mỹ đột nhiên trở nên thân thiết đã khiến Việt Nam đang khổ chiến với Mỹ cảm thấy như bị dội một chậu nước lạnh. Liệu các bạn có dám nghĩ Việt Nam không có lý do cho rằng Trung Quốc đã bán rẻ họ không? Hồi đó Hội trưởng Hội hữu nghị Việt - Trung của Việt Nam Hoàng Quốc Việt đã bực tức nói rằng: "Hành động của các nước lớn sẽ hy sinh nước nhỏ, ép nát nước nhỏ". Ngoài ra, người Việt Nam cũng có tinh thần dân tộc chủ nghĩa rất cao, họ cũng không chịu sự sắp đặt của Trung Quốc mặc dù khi đó Trung Quốc chưa kịp khống chế Việt Nam. Lịch sử và thực tế đã cho người Việt Nam biết: người Trung Quốc cũng chẳng ra gì. Sau khi Việt Nam thống nhất đất nước, họ phải lựa chọn hoặc Trung Quốc hoặc Liên Xô. Việc Việt Nam dứt khoát chọn Liễn Xô, điều đó không có gì lạ. Trung Quốc các người chơi trò "viễn giao cận địch", lẽ nào người Việt Nam không chơi được sao? Chao ôi? Việt Nam đã dùng chiếc mâu (ngọn giáo) của Trung Quốc để đâm vào chiếc thuẫn (cái khiên) của Trung Quốc.

Tiếp sau Trung Quốc, Việt Nam đã đứng vào đội ngũ những nước "viễn giao cận địch", liền sau đó Campuchia cũng bắt chước cách làm của Việt Nam. Trong thời kỳ đó, một loạt nước đã tham gia vào tổ hợp này, nếu chúng ta sắp xếp lại sẽ không khó phát hiện ra một chuỗi mắt xích khá độc đáo: Mỹ - Liên Xô - Trung Quốc - Việt Nam - Campuchia, có thể gọi đó là "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch". Trong đó Mỹ là mắt xích đứng đầu hùng mạnh nhất, Campuchia là mắt xích cuối cùng nhỏ yếu nhất. Sở dĩ nói đó là chuỗi mắt xích độc đáo là vì, hai mắt xích gần nhau nhất trong chuỗi xích đó không móc nối với nhau mà chỉ dựa sát nhau. Trong chuỗi mắt xích này, càng về phía trên càng có vị trí quan trọng có thể làm rung động toàn chuỗi, càng về phía dưới mâu thuẫn càng gay gắt. Loại hình mâu thuẫn này được biểu hiện bằng chiến tranh lạnh giữa Mỹ - Xô, bằng cọ xát biên giới giữa Xô - Trung, bằng chiến tranh có giới hạn giữa Trung - Việt, bằng cuộc chiến tranh tiêu diệt giữa Việt Nam - Campuchia. Mỗi mắt xích trong chuỗi mắt xích này đều có giá trị tồn tại của nó, chạm vào một mắt xích sẽ rung động cả chuỗi xích, bất kỳ mắt xích nào mất đi sẽ nguy hại tới sự tồn tại của cả chuỗi mắt xích.

Đã tập hợp thành chuỗi mắt xích tất phải có quy tắc chung của nó, quy tắc này bảo vệ sự tồn tại của chuỗi mắt xích đó, bất cứ hành vi nào trái với quy tắc chung đều sẽ phải trả giá. Thế nhưng có người đã không tôn trọng quy tắc của trò chơi này, đó chính là Việt Nam, họ đã phát động cuộc chiến tranh tiêu diệt Campuchia.

Người Việt Nam rất kỳ lạ, họ một mặt lo ngại bị Trung Quốc khống chế một lần nữa, họ không ngần ngại xua đuổi Hoa kiều, gây thù hằn với Trung Quốc; mặt khác họ lại muốn Campuchia phải thần phục họ, đó là sự tư lợi quá đáng. Nhưng người Việt Nam đã tính toán sai, Khmer Đỏ không phải là ngọn đèn hết dầu, người Campuchia cũng có tư tưởng dân tộc chủ nghĩa của họ. Trên đời này hỏi có ai muốn bị người khác khống chế không? Điều mình không muốn thì chớ gán cho người khác.

Trong lịch sử, Campuchia và Trung Quốc chẳng có nhiều quan hệ sâu sắc gì, Khmer Đỏ cũng không hoà hợp lắm với Trung Quốc, Trung Quốc chỉ lưu luyến nhiều đối với ông vua Shihanouk đã bị thất sủng. Nhưng vì mục đích kiềm chế Việt Nam, Trung Quốc đã tỏ thái độ hữu hảo với Khmer Đỏ. Vì thế, hành động ngu ngốc của Việt Nam đã củng cố vị trí của Campuchia trong "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", Trung Quốc đã chấp nhận nghĩa vụ của mình trong "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch".

Trung Quốc không có lý do gì để không quan tâm tới vận mệnh của Campuchia. Bối cảnh khi đó phía bắc Trung Quốc là nước Liên Xô hùng mạnh, hàng triệu Hồng quân Liên Xô diễu võ dương oai ở biên giới Trung - Xô; phía nam Trung Quốc là kẻ thù truyền kiếp Ấn Độ đang có quan hệ mật thiết với Liên Xô, vì thế người Trung Quốc đêm ngủ không dám nhắm hai mắt. Đã vậy, Việt Nam ở phía đông nam lại muốn nuốt chửng Đông Dương. Nếu việc đó trở thành hiện thực thì có lẽ người Trung Quốc hít thở cũng cảm thấy khó khăn.

Nước Mỹ cũng không có lý do gì để không quan tâm đến vận mệnh của Campuchia. Thế lực của Liên Xô ở châu Á tăng lên chừng nào thì Mỹ bị lép vế chừng đó. Nếu như Việt Nam thôn tính được Đông Dương thì hai nước bị kẹp giữa Việt Nam và Ấn Độ là Thái Lan và Myanma sớm muộn cũng sẽ bị biến màu. Đến lúc đó thì các nước quốc đảo ở biển Nam [6] đều sẽ thấp thỏm chờ ngày bị diệt vong, lợi ích của Mỹ ở châu Á sẽ bị đe doạ nghiêm trọng. Mỹ đã bị mất mặt một lần ở Việt Nam, họ sẽ quyết không chịu mất mặt lần nữa.

Tuy nói Campuchia là một mắt xích trong "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", nhưng Mỹ và Trung Quốc quả là đáng xấu hổ khi kết giao với một người bạn như Campuchia. Khmer Đỏ đúng là một loại chim dữ, trong thời gian cầm quyền ở Campuchia, chúng đã thực hành chế độ chuyên chế đầy tội ác, chúng đã dùng khủng bố Đỏ để bức hại đến chết một phần ba đồng bào của chúng. Vì vậy, gọi Khmer Đỏ là chính quyền khát máu không có gì là quá đáng. Tuy nhiên trong tình hình khẩn cấp đó, nước Mỹ - võ sĩ chuyên bảo vệ nhân quyền, dân chủ, tự do trên thế giới và Trung Quốc - kẻ luôn lớn tiếng cứu vớt nhân dân thế giới thoát khỏi cảnh nước sôi lửa bỏng đã cùng nhau tự lột bỏ lớp áo ngụy trang của họ, cùng dựng lên ngọn cờ lớn bảo vệ hoà bình thế giới, công khai ủng hộ Campuchia. Trong bối cảnh đó, Khmer Đỏ dù hôi thối đến mấy thì đối với Mỹ và Trung Quốc vẫn là thơm phưng phức và cần được tiếp máu bơm hơi.

Tôi chợt liên hệ tới Iraq, so sánh giữa Pol Pot và Saddam Hussein, tội ác của Pol Pot nhiều gấp mười, gấp trăm lần Saddam Hussein. Nhưng Saddam Hussein không phải là một mắt xích trong “chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", ông ta không đủ tư cách giành được sự ủng hộ của Mỹ, đợi ông ta ở phía trước chỉ là Toà án Quốc tế với tội danh chống lại nhân loại. Đúng là hai thế giới với hai bầu trời!

Tin tức cho biết, với sự giúp đỡ của Mỹ và Trung Quốc, lẽ ra Campuchia có thể cầm cự vờn nhau với Việt Nam, nhưng Khmer Đỏ đúng là loại A Đẩu [7] không thể vực lên được, chúng chỉ giỏi nội chiến còn ngoại chiến thì kém vô cùng, mới chỉ đánh nhau vài hiệp đã bị Việt Nam đuổi chạy dài đến vùng rừng núi heo hút cách biên giới Campuchia 10 km. Trước cảnh Khmer Đỏ đang thoi thóp, Trung Quốc không thể nín hơi theo dõi được nữa, Trung Quốc không thể nhịn nổi, Trung Quốc phải "tự vệ" thôi. Cuối cùng thì Trung Quốc đã phải xuất một chưởng nặng, đánh cho Việt Nam nảy đom đóm mắt. [8]

Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, Trung Quốc đã hai lần xuất binh ra nước ngoài đóng vai trò của đội cứu hoả. Lần trước là sát cánh cùng Liên Xô đánh nhau với Mỹ ở Triều Tiên với mục đích cứu vớt Triều Tiên. Lần này thì Trung Quốc sát cánh cùng Mỹ để đánh Việt Nam - kẻ đại diện của Liên Xô, với mục đích là cứu vớt Khmer Đỏ. Nói ra có vẻ nực cười, cách đó không lâu Trung Quốc còn bí mật đưa quân đội vào miền Bắc Việt Nam, không biết có bao nhiêu chiếc máy bay của Mỹ bị chết oan dưới nòng pháo cao xạ của người Trung Quốc. Nhưng chỉ trong một nháy mắt, Trung Quốc và Mỹ đã cùng đứng chung một chiến hào nổ súng vào người anh em bè bạn hôm qua. Chuyển địch thành bạn, chuyển bạn thành thù. Ôi thế giới này biến đổi khôn lường, chỉ có lợi ích là vĩnh viễn.

Việt Nam tiến quân vào Campuchia đã phá vỡ thế cân bằng trong "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch" khiến cho toàn thế giới đều lên án trừ phe xã hội chủ nghĩa. Trung Quốc tiến quân vào Việt Nam lẽ tất nhiên cũng gây ra phản ứng rất mạnh trong "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch". Quả nhiên, phe xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu đã lên án Trung Quốc rất mạnh mẽ, trong khi đó thế giới phương Tây do Mỹ đứng đầu lại yên lặng một cách kỳ lạ theo kiểu bịt tai nhắm mắt làm ngơ như không có chuyện gì xảy ra. Những động thái đó là do hiệu quả của "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch" gây ra. Trong tình hình đó thì những chiếc mũ lòe loẹt về chính nghĩa, đạo đức... đều vô tác dụng.

Việt Nam coi thường quy tắc của trò chơi nên đã bị Trung Quốc đánh một trận đau, còn Trung Quốc thì không dám tái phạm quy tắc của trò chơi đó. Có một số người cho rằng, trong cuộc chiến Trung - Việt, Trung Quốc không muốn đánh cho Việt Nam phải đầu hàng, đáng lẽ phải đánh cho Việt Nam mở miệng xin thua mới thôi, nhưng quân đội Trung Quốc sau khi đánh chiếm Lạng Sơn thì dừng lại không tiến nữa?

Trong lịch sử, Việt Nam từng nhiều lần chống lại Trung Quốc, nhưng quân đội Trung Quốc chỉ cần công phá được Lạng Sơn là vua tôi Việt Nam đã tự trói nhận tội, bởi lẽ phía dưới Lạng Sơn là đồng bằng, Việt Nam không còn địa hình hiểm yếu để phòng thủ nữa. Nhưng lần này thì không như vậy, Việt Nam không những không nhận thua mà còn cấp tốc điều động quân đội tinh nhuệ từ Campuchia về, định mở mặt trận đánh lớn với Trung Quốc. Lẽ nào người Việt Nam đã ăn phải gan hùm? Việt Nam tự huênh hoang là cường quốc quân sự thứ ba thế giới, thực ra đó chỉ là lừa gạt nhân dân trong nước để ra oai mà thôi. Tập đoàn lãnh đạo Việt Nam không thể không biết họ không phải là đối thủ của Trung Quốc, huống hồ khi đó họ đang lâm vào tình thế phải đánh nhau trên hai mặt trận. Qua đó càng chứng minh rằng, điều Trung Quốc nói Việt Nam xâm lược Trung Quốc, Trung Quốc phát động chiến tranh để "tự vệ" là nực cười biết bao. Làm sao có chuyện Việt Nam muốn đánh nhau với Trung Quốc - nước lớn mạnh hơn mình nhiều lần mà không huy động lực lượng quân đội tinh nhuệ của họ. Vậy thì lá gan to của Việt Nam lấy từ đâu? Chính là họ lấy từ "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch".

Phía sau Việt Nam khi đó là Liên Xô rất hùng mạnh, chẳng có lý do gì khiến Việt Nam phải sợ Trung Quốc. Con gấu Bắc cực vui giận bất thường đứng ở Siberia đang hằm hằm nhìn Trung Quốc, khiến xương sống của Trung Quốc đã thấy ớn lạnh. Sở dĩ Trung Quốc sau khi đánh chiếm Lạng Sơn không thừa thắng tiến lên mà lại rút quân khẩn cấp, một nửa là vì đã đạt được mục đích chiến tranh, Khmer Đỏ có thể sống sót để tồn tại, một nửa là vì uy lực của "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch". Và thế là một cuộc chiến tranh khởi nguồn từ sự điên cuồng của Việt Nam suýt nữa trở thành chiến tranh thế giới đã được kết thúc bởi sự kiềm chế của Trung Quốc. Đương nhiên mục đích của Trung Quốc muốn "dạy cho Việt Nam một bài học" đã không đạt được, nếu không thì sau đó đã không xảy ra các trận đánh nhau tranh giành ác liệt ở khu vực Lão Sơn và Giả-âm Sơn nữa. [9]

Sau cuộc chiến tranh Trung - Việt, Việt Nam không dám dốc toàn lực lượng tấn công Campuchia nữa. Mỹ và Trung Quốc càng không tiếc tiền của viện trợ cho Campuchịa. Tuy tên tuổi của Khmer Đỏ không hay ho gì, nhưng chúng vẫn là lực lượng trung kiên của Campuchia Dân chủ. Nói tóm lại, khi Việt Nam phát động cuộc chiến tranh tiêu diệt Campuchia làm nguy hại đến sự tồn tại của "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", Trung Quốc đã thò tay ra duy trì thế cân bằng của "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch". Thế cân bằng này được duy trì khoảng hơn mười năm.

Thế nhưng, điều không ai tưởng tượng nổi là, trông bên ngoài rất hùng mạnh như Liên Xô mà lại sụp đổ chỉ trong một đêm khiến "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch" bị mất đi một mắt xích cực kỳ quan trọng. Khi lá cờ Xô-viết trên điện Kremlin từ từ hạ xuống cũng là thời điểm chiến tranh lạnh kết thúc và "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch" cũng chấm dứt tồn tại.

Mất đi "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", Việt Nam cũng mất đi chỗ dựa đành phải khôi phục quan hệ với Trung Quốc. Tuy vậy, Việt Nam không đời nào muốn phụ thuộc vào Trung Quốc, nước Nga đang rắp tâm quay trở lại Việt Nam, Việt Nam cũng đã chìa cành ô liu với kẻ thù hôm qua là nước Mỹ. Những động thái này khiến chúng ta nhìn thấy phần nào bóng dáng của "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch" năm xưa.

Mất đi "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", vận mệnh của Khmer Đỏ cũng đến hồi kết thúc. Trong con mắt của Mỹ và Trung Quốc, rõ ràng Campuchia không còn quan trọng như trước nữa, đã đến lúc phải lập lại hoà bình thật sự ở Campuchia mà Khmer Đỏ lại là trở ngại của hoà bình. Kể từ thời điểm đó, Khmer Đỏ tuy còn giẫy giụa được vài năm nhưng cuối cùng cũng không thoát khỏi diệt vong. Điều đó chẳng có gì lạ, hãy thử nghĩ xem, một chính quyền không được nhân dân ủng hộ, nếu chính quyền đó bị kẻ thù hùng mạnh đánh đến sát nách mà không được bên ngoài ủng hộ thì chính quyền đó sẽ không thể tồn tại được.

Mất đi "chuỗi mắt xích viễn giao cận địch", quan hệ Trung - Mỹ cũng trở nên phức tạp. Liên Xô tan rã khiến Trung Quốc mất đi con bài để mặc cả với Mỹ; ngược lại, khiến cho vấn đề Đài Loan nổi cộm lên, trở thành con bài để Mỹ kiềm chế Trung Quốc.

Tuần trăng mật giữa Mỹ và Trung Quốc đã kết thúc, những năm tháng ngoại giao hoàng kim của Trung Quốc cũng kết thúc. Thật đúng là "sự vật mãi vẫn trơ trơ, con người mới thật đáng ngờ đúng sai [10] .

Cuộc chiến tranh Trung - Việt trôi qua đã nhiều năm. Hiện nay vùng biên giới Trung - Việt đã hoà bình, yên ổn. Chính phủ hai nước Trung Quốc - Việt Nam đều không muốn nhắc lại cuộc chiến tranh đó. Trong con mắt họ, đó là một cuộc chiến tranh vô vị. Nhưng cuộc chiến tranh đó mãi mãi được ghi vào lịch sử, ghi mãi vào trái tim của nhân dân Trung Quốc và nhân dân Việt Nam. Cuộc chiến tranh Trung - Việt đã làm tổn thất nghiêm trọng biết bao tài sản của nhân dân hai nước Trung - Việt. Cuộc chiến tranh Trung - Việt đã khiến cho hơn mười vạn sinh linh đến nay vẫn nằm lại nơi rừng sâu núi cao vùng biên cương xa xôi.

Vậy thì, lẽ nào chúng ta không thể dựng một tấm bia kỷ niệm cuộc chiến tranh đó.

(Tên tác giả Ngoạ Thính Nha Trai: Tác giả dùng bí danh chơi chữ, nghĩa là "nằm khểnh nghe chuyện cửa quan".)


Bản tiếng Việt © 2007 talawas



[1]Thời kỳ 1965-1966 (BT - Trừ các chú thích của biên tập, mọi chú thích là của người dịch).
[2]Xung đột Trung – Xô tại đảo Damanski/Trân Bảo trên sông biên giới Ussuri/Ôtôlí tháng 3/1969 (BT)
[3]Nguyên văn: "liễu ám hoa minh". Chơi chữ của tác giả từ thơ cổ của Lục Du đời Tống "Sơn trùng thủy phục nghi vô lộ, liễu ám hoa minh hựu nhất thôn" nghĩa là: núi sông trùng điệp, cây cối rậm rạp chắn lối, ngỡ là đã hết đường đi, nhưng phía trước bỗng xuất hiện một thôn trang.
[4]1971 (BT)
[5]chơi thân với nước xa, thù địch với nước gần.
[6]Chỉ Indonesia, Malaysia, Singapore (BT)
[7]A Đẩu: con trai của Lưu Bị thời Tam Quốc là vị vua nhu nhược bất tài, tuy được Gia-cát Lượng hết sức phò giúp nhưng cuối cùng vẫn bị mất nước.
[8]Nguyên văn: nở hoa đầy mặt.
[9]Lão Sơn: điểm cao ở biên giới thuộc huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Tuyên. Giả-âm Sơn: tức bình độ 400 ở biên giới thuộc huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn. Hai nơi này bị Trung Quốc chiếm đóng trong cuộc chiến tranh tháng 2/1979. Các năm sau đó đã xảy ra nhiều cuộc đánh trả quyết liệt của bộ đội ta, gây cho quân đội Trung Quốc nhiều tổn thất nặng. (Tuy nhiên, theo nhiều nguồn tin, Lão Sơn đã bị mất vào tay Trung Quốc thông qua Hiệp ước Biên giới trên đất liền giữa CHXHCN Việt Nam và CHNH Trung Hoa ký ngày 30/12/1999. - BT)
[10]Nguyên văn: "vật thị nhân phi" nghĩa là: sự vật luôn đúng, chỉ có con người là sai.

Nguồn: China News Net Internet Information Serice Corp., Ltd. Công bố lên mạng ngày 8/2/2005

(Theo www.talawas.org)

Montag, 16. April 2007

Người thợ giặt là ở phố Hàng Chuối

(Vũ Nguyễn Hà Anh)

Sau cuộc thi Hoa hậu Trái đất tại Philippines, tôi về Việt Nam nghỉ 4 tuần. Một ngày trời lạnh, mẹ tôi đưa đến một cửa hiệu giặt là trên phố Hàng Chuối để là chiếc áo dạ dài mẹ mới mua cho tôi. Nhìn qua khung cửa vuông to, tôi thấy cơ man nào là quần áo treo trên giá, một chiếc bàn to chắc chắn kê giữa phòng.

Tôi bước vào trong ngỏ lời nhờ chủ tiệm là cho chiếc áo, nào ngờ chú ấy từ chối, nói là đang bận, không có thời gian. Vừa trả lời tôi với nét mặt căng thẳng, tay chú ấy vừa không ngừng là chiếc áo vest nam. Tôi hơi bực bội nghĩ thầm: "Là vài đường làm gì mà mất thời gian, làm gì mà chú ấy khó khăn thế". Mẹ tôi kiên nhẫn nói khéo: "Thôi chú là nhanh cho cháu, cháu về nước không có nhiều áo rét để mặc". Tôi lại nghĩ: "Mẹ buồn cười thật, sao lại đi năn nỉ, chú ấy không nhận thì đi tiệm khác, mình trả tiền chứ có xin đâu".

Vẻ mặt đã bớt căng thẳng, chú ấy đón lấy chiếc áo choàng dài thượt từ tay tôi và bắt đầu là. Tôi đứng từ ngoài quan sát, lần đầu tiên tôi được thấy những đường là đúng cách và chỉn chu đến như vậy. Chú ấy là chiếc áo với vẻ say mê đầy trách nhiệm. Càng nhìn chú ấy là bên trong bên ngoài tay áo, tôi càng thấy tò mò. Buột miệng tôi nói: "Thảo nào lúc trước chú nói ngại cũng đúng. Cháu cứ tưởng chỉ đưa vài đường cho vạt áo phẳng thôi".

Lúc này chú mới thanh minh vì nhà bận quá, vợ bị ốm mà đã trót hẹn trả hàng đúng giờ cho khách. Cái áo phẳng rồi, tôi định vào trong lấy để mặc luôn thì chú nói: "Chưa được, nhanh nhất là 6-7 phút nữa". Chú là đi là lại góc vai, cho hoàn thiện, sau đó lấy bàn chải lông cho thật mượt, cẩn thận luồn đai áo cho cân đối. Khi trao chiếc áo, chú mới hơi mỉm cười và nói với mẹ tôi: "Em nhiều việc, sợ không kịp nên phải từ chối bao nhiêu khách từ sáng rồi. Thực ra người lao động như bọn em đâu có ngại việc".

Tối hôm đó, diện chiếc áo mới trong một quán ăn, lần đầu tiên khi cởi áo choàng tôi treo cẩn thận lên móc chứ không khoác vào sau ghế như mọi lần nữa. Tôi thấy mình thật vội vàng khi đánh giá một con người và một công việc. Không có nghề nào nhàn cả nếu ta quan tâm và yêu nó. Nếu hoàn thành công việc một cách chuyên nghiệp và say mê, người ấy sẽ có được lòng tin và không phải vô cớ mà khách hàng năn nỉ để được phục vụ.

(Theo Người Đẹp)

Nguon: vnExpress

Mittwoch, 11. April 2007

Đi xem phim Đức đeeeee!

Đừng bỏ lỡ cơ hội được tiếp xúc với nền điện ảnh Đức của vài năm trở lại đây: một sự chấn hưng không ngừng nghỉ với các tác phẩm điện ảnh mang tầm quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà Cuộc sống của những người khác vừa giành giải Oscar phim nói tiếng nước ngoài hay nhất. Cùng với bộ phim này, 11 bộ phim xuất sắc khác nữa của điện ảnh Đức được giới thiệu tại Viện Goethe Hà Nội trong tháng 4 và tháng 5 năm nay.

Cảnh trong Cuộc sống của những người khác

Cuộc sống của những người khác là bi kịch của những ngưòi trí thức thời Đông Đức cũ trong vòng vây kềm toả của mật vụ Stasi. Bộ phim đi ngược lại hầu hết những tác phẩm hồi cuối thập kỷ 90 khi miêu tả sự đen tối của xã hội Đông Đức cũ bằng một ngôn ngữ điện ảnh đầy biểu cảm và rung động. Phim được chiếu vào các ngày 10, 14, 23 và 26 tháng 4, xuất chiếu 20 giờ. Sau mỗi buổi chiếu sẽ có thảo luận.

Bốn phút là một tác phẩm đỉnh cao của điện ảnh Đức với sự thăng hoa của hai nữ diễn viên chính. Một tài năng âm nhạc vướng đường tù tội được một bà trong đội ngũ quản giáo phát hiện và dẫn dắt cô đến với cuộc thi âm nhạc quốc gia. Nếu ở Cuộc sống của những người khác, một bản nhạc làm người nghe không thể làm điều ác thì trong Bốn phút, người xem sẽ được bay lên cùng cảm xúc của nữ tù nhân. Phim đã giành giải thưởng Phim hay nhất tại LHP Thượng Hải 2006 và hiện dẫn đầu giải thưởng phim Đức 2007 với 8 đề cử. Phim được chiếu vào 15.4.2007 lúc 20:00, 17.4.2007 lúc 18:00 và 04.5.2007 lúc 20:00 tại Cinematheque Hanoi.

Khúc cầu nguyện là một sự đột phá khác khi tái hiện lại làng quê Tây Đức những năm 70, khi mà hủ tục bài trừ quỷ nhập hồn vẫn còn được áp dụng. Một cô gái trẻ bị quỷ ám và phải đấu tranh với bản thân và xã hội. Nữ diễn viên Sandra Hueller giành giải thưởng diễn xuất tại LHP Berlin 2006. Phim được chiếu vào 16 và 29 tháng 4, lúc 20 giờ tại Cinematheque Hanoi.

Các phim đáng chú ý khác: Hạnh phúc của Emma, Quán Con Vẹt Đỏ và chùm 7 phim của đạo diễn Detlev Buck trong đó có Herr Lehmann, được dựng từ tác phẩm bestseller cùng tên của văn học Đức. Đạo diễn Detlev Buck cũng sẽ xuất hiện tại Hà Nội để quảng bá các tác phẩm của mình.

Ngoài ra, tại L’Espace, Trung tâm văn hóa Pháp vào ngày 24.4.2007 lúc 20h00, chùm phim ngắn Đức tham dự LHP Clermont-Ferrand 2007 cũng được trình chiếu.

Thông tin cụ thể xem tại http://www.goethe.de/ins/vn/han/vi2193318.htm

Samstag, 7. April 2007